Bilimin Basarisi

Ulkemiz politika arenasinda secilmislerin (ve de secmenlerin!) durmadan yeni basarisizliklarina sahne olur ve politikaci kredi kaybederken bilim arenasinda ise yuz guldurucu sonuclar aliyoruz. Bilim kurumlarimizin birkac yildir surdurdugu orgutlu, inancli, israrli, azimli clismalari urunlerini vermeye basladi. 1995 yilinda uluslararasi bilim dergilerinde yayimlanan makalelerde, Turkiye dunyada en buyuk sicramayi yapti ve makale sayisini yuzde 30 artirarak 2333'e yukseltti. Boylece, bilim siralamasinda 34'uncu yerini korudu, ama daha bir ust basamaga yukselmenin esigine geldi (Cumhuriyet Bilim Teknik, sayi 478). Bu yuzde 30'luk artis hem Turkiye bilim tarihinde bir rekordur hem de 1995'te diger ulkeler arasinda kaydedilen en buyuk artistir... Turkiye, bu yil da yukslelisini surdurecege benziyor.

***

Turkiye'nin bilimsel arastirmada bu yukselisinde etkenler TUBITAK, Turkiye Bilimler Akademisi ve bazi universitelerimizin yonetimlerinin arastirmayi tesvik edici kararlar almasi, projeleri desteklemesi ve maddi ve manevi oduller koymasidir. Buyuk maddi yararlar beklemeden ozveri ile bilgi ureten arastirmacilari toplum suphesiz el ustunde tutmalidir.

***

1995 yili rakamlarina gore hangi universiteler bilimsel arastirmalarda basi cekiyor? Bu haftaki Cumhuriyet Bilim Teknik'te yayimlanan Serhat Cakir'in "1995 Bilim Haritasi" yazisindan ogrendigimize gore, Ankara, Turkiye'nin ayni zamanda Bilim Baskenti durumunda. Yayimlanan bilimsel makalelerin yuzde 41'inin adresi Ankara universiteleri. Koskoca Istanbul'un, koskoca universitelerinin payi ise azalarak yuzde 22'ye dusmus! Sevindirici bir gelisme, Anadolu universitelerinde yapilan bilimsel calismalarda onemli bir artisin gorulmesidir. Bilgi uretiminde yuzde 84'luk payla basi universiteler cekmektedir. Ozel sirketler (yuzde 5) ve diger kamu kuruluslarinin, arastirma alaninda oldukca ciliz kaldiklari goruluyor. Peki en cok arastirma hangi alanlarda yapiliyor, sorusunun yaniti da soyle: Saglik alaninda yuzde 60, temel bilimlerde yuzde 23 ve muhendislik alaninda yuzde 17. Tip fakulteleri arasinda Hacettepe 361 makale ile birinci sirada, Istanbul Universitesi ise 262, Ankara Tip 223, Ege 110, Marmara 101, Gazi 99, Dokuz Eylul 86, Cukurova 83, Erciyes 68, KTU 55, 19 Mayis 42, Akdeniz 40, Uludag 27, Osman Gazi 19, Baskent 17, Ataturk 16, Inonu 15, Cumhuriyet 13, Dicle 13, Firat 12, Anadolu 12, Selcuk 7, 100. Yil 3, Gaziantep 2, Adnan Menderes 2, Bilkent 1, Pamukkale 1. Temel bilimler ve muhendislik alanlarinda yapilan arastirmalara gore universitelerin sirlamasini ise yandaki listede inceleyebilirsiniz.

***

Bilim, desteklendiginde ulkemizin yuzunu agartacak sonuclar verebilecegini gostermistir. Bilimin onu daha acildiginda, politikacilar icin de yuz agirtici sonuclarini kisa zamanda toplayabilecegimize inaniyorum. Temel bilimler ve muhendislik alanlarinda makale sayisi

ODTU 232 ITU 161 Hacettepe 106 Bogazici 69 Bilkent 65 Ankara U. 58 Ege 43 KTU 39 Gazi 35 IU 31 Selcuk 29 Ataturk 29 9 Eylul 23 Cukurova 21 Yildiz 18 Inonu 16 Firat 14 Erciyes 12 Cumhuriyet 10 Dogu Akdeniz 9 Dicle 9 Pamukkale 7 Uludag 6 Osman Gazi 6 Marmara 6 19 Mayis 6 Akdeniz 5 Trakya 4 Kirikkale 4 Sutcu Imam 4 Anadolu 4 Abant I.B.U. 4 100. Yil 4 S. Demirel 3 Sakarya 3 Koc 3 Gaziantep 3 Kocaeli 3 G.O. Pasa 2

Orhan Bursali/Cumhuriyet, 6 Haziran 1996, Persembe

Makaleler